DOX Podcast|پادکست داکس
Maelezo ya Kituo
DOX Podcast|پادکست داکس
من پیمان بشردوست، سازندهی پادکست مستند «داکس» هستم و در این پادکست کنجکاویهایم را به تحقیق و روایت تبدیل میکنم. داکس مخفف «داکیومنتریز» به معنی «مستندها» است. در داکس، موضوعات متنوعی را به شکل مستند و با پژوهشی دقیق برای شما روایت میکنم. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more informatio...
Vipindi vya Hivi Karibuni
92 vipindi
اپیزود نود و یکم -اَبَر تورم
در این اپیزود سراغ یکی از آشناترین و در عین حال پیچیدهترین تجربههای اقتصادی میرویم: ابرتورم.
از زیمبابوه و ونزوئلا، جایی که پول عملاً از کار...
اپیزود نودم - رهآورد ژاپن (از میجی تا ماچا)
اگر از شنوندههای قدیمی داکس باشید، حتماً میدانید که ژاپن بارها و بارها سوژهی کنجکاوی من بوده؛ چند ماه پیش این شانس را داشتم که به ژاپن سفر کنم و ا...
اپیزود هشتاد و نهم- حافظه تاریخی
دراین اپیزود پادکست داکس به یکی از عمیقترین مفاهیم اجتماعی، یعنی «حافظهٔ تاریخی» میپردازیم. حافظهٔ تاریخی چیست و چگونه شکل میگیرد؟ چرا برخی جوامع م...
اپیزود هشتاد و هشتم- سودان، شطرنج طلا و ژئوپلیتیک
این اپیزود داستان سقوط انقلاب ۲۰۱۹ سودان است؛ انقلابی که با چهرهای از امید آغاز شد، اما به سرعت توسط دو ژنرال عالیرتبه سودان دزدیده شد. بعدها این دو...
اپیزود هشتاد و هفتم- کیش شخصیت
چگونه یک انسان معمولی، از جنس گوشت و استخوان، به نمادی مقدس تبدیل میشود؟ این تجربه ای است که تاریخ به ما یاد داده : از هیتلر در آلمان نازی گرفته تا ص...
اپیزود هشتاد و ششم- جادو و خرافه
اعتقاد به جادو و خرافه تنها برای افراد کمسواد نیست. در این اپیزودمیبینیم چگونه باورهای خرافی از دوران باستان تا امروز در فرهنگ ایرانی ریشه دواندهاند...
اپیزود هشتاد و پنجم- آیا همه چیز توطئه است؟
چرا وقتی یک اتفاق بزرگ میافتد، اولین واکنشمان این است که بگوییم "یه کاسهای زیر نیمکاسه است"؟ چرا باور به تئوریهای توطئه در ایران اینقدر رایج است...
اپیزود هشتاد و چهارم- کوبا :انقلاب، انزوا، بقا
کوبایی که روزگاری رتبه نهم سرانه تولید ناخالص ملی را در اختیار داشت، چطور به یکی از فقیرترین کشورها تبدیل شد؟ در این اپیزود سفری میکنیم از هاوانای پر...
اپیزود هشتاد و سوم - خانه عقل کجاست؟
آیا تا به حال فکر کردهاید که کجای بدنتان در حال فکر کردن است؟ جواب امروزی ما واضح است: مغز. اما آیا میدانستید که تا ۴۰۰ سال پیش، باهوشترین انسانه...
اپیزود هشتاد و دوم - جنگ دوازده روزه، تغییر چهره خاور میانه
جنگ ایران و اسرائیل که فکر میکردیم هیچوقت اتفاق نمیافتد، اتفاق افتاد و تبدیل شد به یکی از تروماهای جمعی ما ایرانیان.
در این اپیزود با الهام گ...
اپیزود هشتاد و یکم - پرونده کارواش
این اپیزود پادکست داکس داستان یکی از بزرگترین رسواییهای فساد تاریخ را روایت میکند. عملیات کارواش که از یک پمپ بنزین ساده در برازیلیا آغاز شد، به افش...
اپیزود هشتادم - عملیات فریب
در این اپیزود به بررسی پنج نمونه کلاسیک از عملیات فریب در تاریخ معاصر میپردازیم. از الحاق کریمه توسط "مردان سبز کوچک" روسیه در ۲۰۱۴ و انکار مسکو تا ح...
اپیزود هفتاد و نهم - تسلیم بی قید و شرط
داستان تسلیم بی قید و شرط ژاپن در جنگ جهانی دوم؛ از انقلاب میجی ۱۸۶۸ و تبدیل کشوری منزوی به امپراتوری مهاجم تا بمبهای اتمی هیروشیما و ناگازاکی. پشت...
اپیزود هفتاد و هشتم - میسیونرها و ایران مدرن
داستان شگفتانگیز مبلغان مسیحی که از قرن هفتم تا دوره رضاشاه به ایران آمدند. آنها برای تبلیغ مسیحیت آمده بودند اما بدون قصد، اولین مدارس مدرن، بیمارست...
اپیزود هفتاد و هفتم - «نورودایورسیتی» یا تنوع عصبی
در این اپیزود، مفهوم "نورو دایورسیتی" یا تنوع عصبی را بررسی میکنم و توضیح میدهم که از نظر فعالان نورودایورسیتی، تفاوتهای مغزی مانند اوتیسم، ای دی ا...
اپیزود هفتاد و ششم-مذاکرات جمهوری اسلامی و ایالات متحده
این اپیزود ویژه به دوگانه مذاکره و جنگ بین ایران و آمریکا میپردازد و دو بخش مهم را پوشش میدهد:
بخش اول: تاریخچه مذاکرات ایران و آمریکا از مذاک...
اپیزود هفتاد و پنجم - روز ملی خلیج فارس، نبرد برای هرمز
در این اپیزود، سفری تاریخی به قلب یکی از استراتژیکترین آبراههای جهان، خلیج فارس و تنگه هرمز، خواهیم داشت. این اپیزود به مناسبت دهم اردیبهشت، روز ملی...
اپیزود هفتاد و چهارم - خرید گرینلند
دونالد ترامپ اصرار دارد که گرینلند، بزرگترین جزیره دنیا، باید به آمریکا تعلق بگیرد. اما چرا گرینلند اینقدر برای آمریکا مهم است؟ در این اپیزود به بررس...
اپیزود هفتاد و سوم- ابریشم و نگار، جریان فرهنگی ایران و چین
در اپیزود هفتاد و سوم پادکست داکس، به آخرین قسمت از سهگانه «ایران و تمدنهای باستانی» میپردازیم. این بار سفری تاریخی به روابط ایران و چین خواهیم داش...
اپیزود هفتاد و دوم- مغان در آتن، جریان فرهنگی ایران و یونان
در این اپیزود، دومین قسمت از سهگانه روابط فرهنگی ایران با تمدنهای بزرگ باستانی را میشنوید. در این قسمت داستان جذاب و کمتر روایت شدهی ارتباطات عمیق...
اپیزود هفتاد و یکم- قصه های هزار و یک شب، جریان فرهنگی ایران و هند
این اپیزود اولین اپیزود از یک سهگانهی فرهنگی است. در این اپیزود به داستان افسانهای هزار و یک شب و جریان فرهنگی میان ایران و هند میپردازیم. خواهید...
اپیزود هفتادم- اسلحه در امریکا، آزادی یا امنیت؟
در سال 2021 بیشتر از 48 هزار نفر از شهروندان عادی ایالات متحده با اسلحه کشته شدند. این تعداد کشته بیشتر از قربانیان خیلی از جنگهاست. آمریکا تنها کشوری...
اپیزود شصت و نهم- میرزاهای ایرانی در لندن، بخش دوم
بیشتر از دویست و ده سال پیش، عباس میرزا که ولیعهد فتحعلی شاه قاجار بود، برای جبران عقب ماندگیهای کشور، هفت محصل را به لندن اعزام کرد تا آنها با دانش ر...
اپیزود شصت و هشتم- میرزاهای ایرانی در لندن، بخش اول
بیشتر از دویست و ده سال پیش، عباس میرزا که ولیعهد فتحعلی شاه قاجار بود، برای جبران عقب ماندگیهای کشور، هفت محصل را به لندن اعزام کرد تا آنها با دانش ر...
اپیزود شصت و هفتم- پنج درس از دوبی
سفرم به شهر دوبی همراه با حسرتهای فراوان بود. حسرتهایی از این جنس که چرا کشور ما نتوانست به چنین جایگاه اقتصادی برسد. صرفنظر از چنین حسرتهایی، تجربه د...
اپیزود شصت و ششم- کولیها
کولیها مردم دورهگردی هستند که در سراسر دنیا پراکنده اند. کولیها در خیلی از کشورها هستند و در همه جا یک اقلیت ناشناخته اند که برای بقیه جامعه اسرارآم...
اپیزود شصت و پنجم - نظامی گنجوی
اگر از ما ایرانیان بپرسند که بزرگترین شاعر پارسیگوی از نظر شما چه کسی است؟ انتخاب یک نفر از بین لیست بلند بالای شاعران ایرانی کار سختی خواهد بود. در...
اپیزود شصت و چهارم- زکریای رازی
محمد بن زکریای رازی شیمیدان، پزشک و فیلسوف ایرانی است که اکثر ما ایرانیان او را فقط به عنوان کاشف الکل میشناسیم؛ و عجیب اینکه بعضی افراد تصور میکنند...
اپیزود شصت و سوم- ابوریحان بیرونی، خورشید خوارزم
ابوریحان بیرونی هم ویژگیهای شخصیتی جالب توجهی داشته و هم تونسته به دستاوردهای علمی و فرهنگی برجسته و پیشرویی در عصر خودش برسه. روحیهی علمی، دوری از...
اپیزود شصت و دوم- زیبایی سمـّی
به نظر شما آیا زیبایی چهره مهمه؟ شما ممکنه بگید بله، ممکنه بگید نه زیبایی چهره مهم نیست زیبایی سیرته که مهمه. اما آمارها نشون میده که زیبایی چهره برای...
اپیزود شصت و یکم - ایران و ترکان
لیدر این اپیزود راجع به این صحبت میکنم که چطور زبان فارسی دری تبذیل به زبان معیار در ایران شد و بعد در مورد یکی از بزرگترین قومیتهای ایرانی یعنی ترکها...
اپیزود شصتم - فرمول یک، لیگ نردها
برای خیلی از مردم این سوال وجود داره که چرا فرمول یک یک ورزش به حساب میاد؟ اگه ورزشه، اصلا چه نیازی به همچین ورزش گرون قیمتی؟ چه نیازیه به چنین سرعت د...
اپیزود پنجاه و نهم - اردوگاه بیگانگان
در هفتم دسامبر سال 1941 ژاپن به پایگاه نیروی دریایی ایالات متحده در پرل هاربر هاوایی حمله نظامی کرد، این واقعه باعث شد تا امریکا وارد جنگ جهانی دوم شو...
اپیزود پنجاه و هشتم- سفرهای ناصرخسرو
شخصیت ناصر خسرو از چند منظر جالب است. اول اینکه اون یک دانشمند و شاعره و به چند زبان صحبت میکنه. منظر دیگر اینکه با همه این فضایل ناصرخسرو یک...
اپیزود پنجاه و هفتم- جیمز کوک، بزرگترین دریانورد تاریخ
بیشتر از ۲۵۰سال از اولین دوره سفرهای اکتشافی جیمز کوک میگذره. عده زیادی جیمز کوک رو بزرگترین دریانورد، و جهانگرد تاریخ میشناسن. اون رو بزرگترین نقشه...
اپیزود پنجاه و ششم- غروب آندلس
در سال 711 میلادی لشکر عربهای مسلمان، از شمال آفریقا وارد اسپانیا شدند.آنها در مدتزمان کوتاهی توانستند بیشتر مناطق شبه جزیره ایبری را از دست ژرمنها...
اپیزود پنجاه و پنجم- جمهوری ایرلند
در این اپیزود قراره در مورد یکی از اتفاقات مهم قرن بیستم صحبت کنیم. از کشوری که احتمالا کمتر در موردش شنیدیم و میدانیم. ایرلند و یکی از مهمترین حوادث...
اپیزود پنجاه و چهارم- جهان در سال 2100
پیش بینی آینده کار سختیه. چه یک سال دیگه و چه ده سال دیگه. در این اپیزود میخوام راجع به پیش بینی دنیا در نزدیک به صد سال آینده صحبت کنم. میخواهیم ببین...
اپیزود پنجاه و سوم - دیرپایی
در دنیا مناطقی وجود دارد که تعداد افراد صد سال به بالا در انها بسیار بالاست. پژوهشگرانی که در زمینه طول عمر تحقیق میکنند به این مناطق بلوزون میگویند....
اپیزود پنجاه و دوم- جمهوری چین، تایوان
در دنیا دو کشور با نام چین داریم. یعنی دو کشور هستند که ادعا میکنند چین هستند، یکی جمهوری خلق چین و دیگری جمهوری چین. در این اپیزود در مورد تاریخ این...